Еиду Америкатәи Аштатқәа
Внешний вид
| Еиду Америкатәи Аштатқәа | |
|---|---|
| Адевиз: «In God We Trust, E Pluribus Unum All within your reach» | |
![]() | |
| Агеографиа | |
| Ақәӡара | 9 826 675 км² |
| Еиҳаӡоу аҭыԥ | Мак-Кинли (6 190 м) |
| Асааҭтә зона | UTC−12, UTC−11, UTC−9, UTC−8, UTC−7, UTC−6, UTC−5, UTC−4, UTC+10:00, UTC+12, Самоанский часовой пояс, Атлантическое стандартное время, Центральное поясное время, Аляскинское время, Горный часовой пояс Chamorro Time Zone |
| Акоординатқәа | 39°49′41″ ҩ. ҭ., 98°34′46″ мҭ. н. |
| Аиужьратә дыррақәа | OSM |
| Ауааԥсыра | |
| Ауааԥсыра рхыԥхьаӡара | 340 110 988 ҩык |
| Ауааԥсыра рыжәпара | 34,6 ҩык / км² |
| АҾИ | 0,921 |
| Аофициалтә бызшәа | англыз бызшәа |
| Администрациа | |
| Аҳәынҭқарратә шьақәгылашьа |
апрезиденттә ҳәынҭқарра, афедеративтә республика, ареспублика, конституционная республика, демократическая республика |
| Ашьақәгылара |
ԥхынгәымза 4, 1776 ш., лаҵарамза 12, 1784 ш. |
| Апрезидент | Дональд Трамп |
| Авалиута | Америкатәи адоллар |
| Жәларбжьаратәи аидентификациа | |
| ISO 3166-1 | 840 USA US |
| Автомобильтә код | USA |
| Ателефон код | +1 |
| Адомен | .us, .mil, .gov |

Еиду Америкатәи Аштатқәа, ЕАА[1] (англ. The United States of America; икьаҿны - ЕАА[1](англыз - US, USA мамзаргьы U.S./U.S.A) — Аҩада-Америкатәи аҳәынҭқарра.
Америкатә Аштатқәа ҩадала Канада иаҳәадоуп, ҩадала Мексика, мраҭашәарала Урыстәылеи амшынтә ҳәаа рымоуп, ҩадала Куба. Мраҭашәарала Аҭынч Океан иаԥнуп, мрагыларала Атлантикатәи Аокеан, ҩадала Арктикатәи Аокеан.
Аҵанакы – 9,519,431 км².
Аҳәынҭқарра иаланхо – 341 169 410-ҩык. (2020 ш.).
ЕАА афедералтә президенттә республикауп, администрациатә аихшарала 50 аштатқәа рыла ишьақәгылоуп. Аофициалтә бызшәа амаӡам, аха зехьынџьара англыз бызшәа (американтә авариант) рхы адырхәоит. Апрезидент 2025 шықәса инаркны Доналд Трамп дрымоуп.
Аштатқәа
[аредакциазура | акод аредакциазура]Аҳәынҭқарра иамоуп 50 штатқәа:
| Аштат | Акод | Аҵанакы, км² | Aҳҭнықалақь | Аофициалтә бызшәа(қәа) |
|---|---|---|---|---|
| Алабама (Alabama) | AL | 133950 | Монтгомери | англызшәа |
| Алиаска (аур. Аляска) | AK | 1522595 | Џуно | англызшәа |
| Аризона (аисп. Arizona; англ. Arizona) | AZ | 295275 | Фениқс | англызшәа |
| Арканзас (афр. Arkansas; англ. Arkansas) | AR | 137741 | Литл Рок | англызшәа |
| Калифорниа (аисп. California) | CA | 410895 | Сакраменто | англызшәа |
| Колорадо (аисп. Colorado) | CO | 269837 | Денвер | англызшәа |
| Колумбиа аокруг (англ. District of Columbia) | DC | 159 | Вашингтон | англызшәа |
| Коннектикут (англ. Connecticut) | CT | 14371 | Ҳартфорд | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Делавер (англ. Delaware) | DE | 6452 | Довер | англызшәа |
| Флорида (аисп. Florida) | FL | 170451 | Талаҳасси | англызшәа |
| Џьорџьиа (англ. Georgia) | GA | 154077 | Атланта | англызшәа |
| Гаваии (агав. Hawaiʻi) | HI | 28377 | Ҳонолулу | англызшәа |
| Аидаҳо (англ. Idaho) | ID | 216632 | Боисе | англызшәа |
| Иллиноис (афр. Illinois) | IL | 149998 | Спрингфилд | англызшәа |
| Индиана (англ. Indiana) | IN | 94321 | Индианаполис | англызшәа |
| Аиоуа (англ. Iowa) | IA | 145743 | Дес Моинес | англызшәа |
| Канзас (англ. Kansas) | KS | 82277 | Топика | англызшәа |
| Кентукки (англ. Kentucky) | KY | 104749 | Франкфорт | англызшәа |
| Луизиана (афр. Louisiane) | LA | 134382 | Батон Руж | англызшәа |
| Аладатәи Каролина (англ. South Carolina) | SC | 82965 | Колумбиа | англызшәа |
| Аладатәи Дакота (англ. South Dakota) | SD | 199905 | Пирр | англызшәа |
| Мраҭашәаратәи Вирџьиниа (англ. West Virginia) | WV | 62809 | Чарлстон | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Мен (англ. Maine) | ME | 86542 | Аугуста | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Мериленд (англ. Maryland) | MD | 32160 | Аннаполис | англызшәа |
| Массачусетс (англ. Massachusetts) | MA | 27360 | Бостон | англызшәа |
| Мичиган (афр. Michigan) | MI | 250941 | Лансинг | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Миннесота (англ. Minnesota) | MN | 225365 | Сент Пол | англызшәа |
| Миссисипи (афр. Mississippi; англ. Mississippi) | MS | 125546 | Џексон | англызшәа |
| Миссури (афр. Missouri) | MO | 69709 | Џьефферсон Сити | англызшәа |
| Монтана (аисп. Montaña) | MT | 381156 | Ҳелена | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Небраска (англ. Nebraska) | NE | 200520 | Линкольн | англызшәа |
| Невада (аисп. Nevada) | NV | 286367 | Карсон Сити | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Ниу-Ҳемпшир (англ. New Hampshire) | NH | 24239 | Конкорд | англызшәа |
| Ниу-Џьерси (англ. New Jersey) | NJ | 22608 | Трентон | иааӡам англызшәа |
| Нуево-Мексико (аисп. Nuevo México; анав. Yootó Hahoodzo; англ. New Mexico) | NM | 315194 | Санта-Фе | англызшәа аиспанзшәа |
| Ниу-Иорк (англ. New York) | NY | 141205 | Олбани | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Оҳаио (англ. Ohio) | OH | 116096 | Колумбус | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Оклахома (ачер. ᎣᎦᎳᎰᎹ; англ. Oklahoma) | OK | 181196 | Оклахома-Сити | англызшәа |
| Орегон (англ. Oregon) | OR | 255026 | Сеилем | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Пенсильваниа (Пенсильваниатәи анем. Pennsylfaani; англ. Pennsylvania) | PA | 119283 | Ҳаррисбург | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Аҩадатәи Каролина (англ. North Carolina) | NC | 139509 | Роли | англызшәа |
| Аҩадатәи Дакота (англ. North Dakota) | ND | 183272 | Бисмарк | англызшәа |
| Род-Аиленд (англ. Rhode Island) | RI | 4005 | Провиденс | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Теннесси (англ. Tennessee) | TN | 109247 | Нашвилл | англызшәа |
| Техас (аисп. Texas) | TX | 696241 | Остин | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Иута (англ. Utah) | UT | 219887 | Солт-Леик-Сити | англызшәа |
| Вермонт (афр. Vermont) | VT | 24923 | Монтпилиер | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Вирџьиниа (англ. Virginia) | VA | 110862 | Ричмонд | англызшәа |
| Вашингтон (англ. Washington) | WA | 184824 | Олимпиа | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Висконсин (англ. Wisconsin) | WI | 169790 | Мадисон | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Ваиоминг (англ. Wyoming) | WY | 253554 | Шаиенн | англызшәа |
Азгәаҭақәа
[аредакциазура | акод аредакциазура]- ↑ 1,0 1,1 Чрыгба Виачеслав Андреи-иԥа, Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар, Москва: Митра, 2022. — ад. 219. 437 ад., ISBN 978-5-6047056-8-1.
