Еиду Америкатәи Аштатқәа
Внешний вид
(«ЕАШ» аҿынтә еиҭа ишьҭиз)
| Еиду Америкатәи Аштатқәа | |
|---|---|
|
United States of America Estados Unidos de América Wááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí Iunaite Sitete o Amerika Estados Unidus ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ | |
| Адевиз: «In God We Trust, E Pluribus Unum All within your reach» | |
![]() | |
| Агеографиа | |
| Аҳҭнықалақь | Вашингтон |
| Ақәӡара | 9 826 675 км² |
| Еиҳаӡоу аҭыԥ | Мак-Кинли (6 190 м) |
| Асааҭтә зона | UTC−12, UTC−11, UTC−9, UTC−8, UTC−7, UTC−6, UTC−5, UTC−4, UTC+10:00, UTC+12, Самоанский часовой пояс, Атлантическое стандартное время, Центральное поясное время, Аляскинский часовой пояс, Горный часовой пояс Chamorro Time Zone |
| Акоординатқәа | 39°49′41″ ҩ. ҭ., 98°34′46″ мҭ. н. |
| Аиужьратә дыррақәа | OSM |
| Ауааԥсыра | |
| Ауааԥсыра рхыԥхьаӡара | 340 110 988 ҩык |
| Ауааԥсыра рыжәпара | 34,6 ҩык / км² |
| АҾИ | 0,921 |
| Аофициалтә бызшәа |
Англыз бызшәа, гавайский язык, Аиспан бызшәа |
| Администрациа | |
| Аҳәынҭқарратә шьақәгылашьа |
апрезиденттә ҳәынҭқарра, афедеративтә республика, ареспублика |
| Ашьақәгылара |
ԥхынгәымза 4, 1776 ш., лаҵарамза 12, 1784 ш. |
| Апрезидент | Дональд Трамп |
| Авалиута | Америкатәи адоллар |
| Жәларбжьаратәи аидентификациа | |
| ISO 3166-1 | 840 USA US |
| Автомобильтә код | USA |
| Ателефон код | +1 |
| Адомен | .us, .mil, .gov |

Еиду Америкатәи Аштатқәа, ЕАА[1] (англ. The United States of America; икьаҿны - ЕАА[1](англыз - US, USA мамзаргьы U.S./U.S.A) — Аҩада-Америкатәи аҳәынҭқарра.
Америкатә Аштатқәа ҩадала Канада иаҳәадоуп, ҩадала Мексика, мраҭашәарала Урыстәылеи амшынтә ҳәаа рымоуп, ҩадала Куба. Мраҭашәарала Аҭынч Океан иаԥнуп, мрагыларала Атлантикатәи Аокеан, ҩадала Арктикатәи Аокеан.
Аҵанакы – 9,519,431 км².
Аҳәынҭқарра иаланхо – 341 169 410-ҩык. (2020 ш.).
ЕАА афедералтә президенттә республикауп, администрациатә аихшарала 50 аштатқәа рыла ишьақәгылоуп. Аофициалтә бызшәа амаӡам, аха зехьынџьара англыз бызшәа (американтә авариант) рхы адырхәоит. Апрезидент 2025 шықәса инаркны Доналд Трамп дрымоуп.
Аштатқәа
[аредакциазура | акод аредакциазура]Аҳәынҭқарра иамоуп 50 штатқәа:
| Аштат | Акод | Аҵанакы, км² | Aҳҭнықалақь | Аофициалтә бызшәа(қәа) |
|---|---|---|---|---|
| Алабама (Alabama) | AL | 133950 | Монтгомери | англызшәа |
| Алиаска (Alaska) | AK | 1522595 | Џуно | англызшәа |
| Аризона (Arizona) | AZ | 295275 | Фениқс | англызшәа |
| Арканзас (Arkansas) | AR | 137741 | Литл Рок | англызшәа |
| Калифорниа (California) | CA | 410895 | Сакраменто | англызшәа |
| Колорадо (Colorado) | CO | 269837 | Денвер | англызшәа |
| Колумбиа аокруг (District of Columbia) | DC | 159 | Вашингтон | англызшәа |
| Коннектикут (Connecticut) | CT | 14371 | Ҳартфорд | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Делавер (Delaware) | DE | 6452 | Довер | англызшәа |
| Флорида (Florida) | FL | 170451 | Талаҳасси | англызшәа |
| Џьорџьиа (Georgia) | GA | 154077 | Атланта | англызшәа |
| Гаваии (Hawaii / Hawaiʻi) | HI | 28377 | Ҳонолулу | англызшәа |
| Аидаҳо (Idaho) | ID | 216632 | Боисе | англызшәа |
| Иллиноис (Illinois) | IL | 149998 | Спрингфилд | англызшәа |
| Индиана (Indiana) | IN | 94321 | Индианаполис | англызшәа |
| Аиоуа (Iowa) | IA | 145743 | Дес Моинес | англызшәа |
| Канзас (Kansas) | KS | 82277 | Топика | англызшәа |
| Кентукки (Kentucky) | KY | 104749 | Франкфорт | англызшәа |
| Луизиана (Louisiana) | LA | 134382 | Батон Руж | англызшәа |
| Аладатәи Каролина (South Carolina) | SC | 82965 | Колумбиа | англызшәа |
| Аладатәи Дакота (South Dakota) | SD | 199905 | Пирр | англызшәа |
| Мраҭашәаратәи Вирџьиниа (West Virginia) | WV | 62809 | Чарлстон | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Мен (Maine) | ME | 86542 | Аугуста | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Мериленд (Maryland) | MD | 32160 | Аннаполис | англызшәа |
| Массачусетс (Massachusetts) | MA | 27360 | Бостон | англызшәа |
| Мичиган (Michigan) | MI | 250941 | Лансинг | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Миннесота (Minnesota) | MN | 225365 | Сент Пол | англызшәа |
| Миссисипи (Mississippi) | MS | 125546 | Џексон | англызшәа |
| Миссури (Missouri) | MO | 69709 | Џьефферсон Сити | англызшәа |
| Монтана (Montana) | MT | 381156 | Ҳелена | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Небраска (Nebraska) | NE | 200520 | Линкольн | англызшәа |
| Невада (Nevada) | NV | 286367 | Карсон Сити | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Ниу-Ҳемпшир (New Hampshire) | NH | 24239 | Конкорд | англызшәа |
| Ниу-Џьерси (New Jersey) | NJ | 22608 | Трентон | иааӡам англызшәа |
| Ниу-Мексико (New Mexico) | NM | 315194 | Санта-Фе | англызшәа аиспанзшәа |
| Ниу-Иорк (New York) | NY | 141205 | Олбани | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Оҳаио (Ohio) | OH | 116096 | Колумбус | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Оклахома (Oklahoma) | OK | 181196 | Оклахома-Сити | англызшәа |
| Орегон (Oregon) | OR | 255026 | Сеилем | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Пенсильваниа (Pennsylvania) | PA | 119283 | Ҳаррисбург | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Аҩадатәи Каролина (North Carolina) | NC | 139509 | Роли | англызшәа |
| Аҩадатәи Дакота (North Dakota) | ND | 183272 | Бисмарк | англызшәа |
| Род-Аиленд (Rhode Island) | RI | 4005 | Провиденс | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Теннесси (Tennessee) | TN | 109247 | Нашвилл | англызшәа |
| Техас (Texas) | TX | 696241 | Остин | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Иута (Utah) | UT | 219887 | Солт-Леик-Сити | англызшәа |
| Вермонт (Vermont) | VT | 24923 | Монтпилиер | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Вирџьиниа (Virginia) | VA | 110862 | Ричмонд | англызшәа |
| Вашингтон (Washington) | WA | 184824 | Олимпиа | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Висконсин (Wisconsin) | WI | 169790 | Мадисон | иааӡам (де-иуре) англызшәа (де-факто) |
| Ваиоминг (Wyoming) | WY | 253554 | Шаиенн | англызшәа |
Азгәаҭақәа
[аредакциазура | акод аредакциазура]- ↑ 1,0 1,1 Чрыгба Виачеслав Андреи-иԥа, Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар, Москва: Митра, 2022. — ад. 219. 437 ад., ISBN 978-5-6047056-8-1.
