Абаза бызшәа

Аматериал Авикипедиа аҟынтә - зхы иақәиҭу аенциклопедиа
Перейти к навигации Перейти к поиску

Аба́за бызшәа́[1][2] (абаз. Абаза бызшва) — абазақәа бызшәа.

  • абаза бызшәа ашьхарыуатәи адиалект
  • абаза бызшәа ҭаԥанттәи (ашәуатәи) адиалект

Афонологиа[аредакциазура | Акод аредакциазура]

Абжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]

  • [a] а
  • [ja] йа → [je̞] йе → [e̞] е → [e] е
  • [aj] ай → [e̞] е → [e] е
  • [ə] ы
  • [əj] й → [əi] й → [i] и
  • [jə] й → [iə] й → [i] и
  • [wa] уа → [wo̞] уо → [o̞] о → [o] о
  • [aw] ау → [o̞w] оу → [o̞] о → [o] о
  • [wə] у (уы) → [wu] у → [u] у
  • [əw] у (ыу) → [uw] у → [u] у

Аҵыбжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]

Аҵыбжьыҟа шьҭыбжьаҟәа
Ақьышәнтә Ахаԥыцшь. Ашьҭахаԥыц. Арԥшқара. Ретрофлекс. Велиар. Увулиар. Фарингал. Ахәлым.
лас. лаб. лас. сиб. лас. лаб. пал. лас. лаб. пал. лас. лаб. лас. лаб.
Аԥынҵатә м [m] м н [n] н
Алаӷәымынтә ада. п [pʰ] ԥ т [tʰ] ҭ кь [kʰʲ] қь к [kʰ] қ кв [kʰʷ] қә хъ [q] х' хъв [qʷ] х'ә
арҵ. б [b] б д [d] д гь [ɡʲ] гь г [ɡ] г гв [ɡʷ] гә
абр. пӀ [pʼ] п пӀв [pʼʷ] пә тӀ [tʼ] т кӀь [kʼʲ] кь кӀ [kʼ] к кӀв [kʼʷ] кә къь [qʼʲ] ҟь къ [qʼ] ҟ къв [qʼʷ] ҟә ъ [ʔ] ӏ
Аффрикатқәа ада. ц [t͡sʰ] ц ч [t͡ʃʰ] ч чв [t͡ʃʰʷ] чә цв [t͡ɕʰʷ] цә тш [ʈ͡ʂʰ] ҽ
арҵ. дз [d͡z] ӡ джь [d͡ʒ] џь джв [d͡ʒʷ] џә дзв [d͡ʑʷ] ӡә дж [ɖ͡ʐ] џ
абр. цӀ [t͡sʼ] ҵ чӀ [t͡ʃʼ] ҷ чӀв [t͡ʃʷʼ] ҷә цӀв [t͡ɕʼʷ] ҵә шӀ [ʈ͡ʂʼ] ҿ
Акылааратә ада. ф [f] ф лӀ [ɬ] ԯ с [s] с щ [ʃ] шь шв [ʃʷ] шә св [ɕʷ] ҫә ш [ʂ] ш хь [xʲ] хь х [x] х хв [xʷ] хә хь [χʲ] хь х [χ] х хв [χʷ] хә хӀ [ħ] ҳ хӀв [ħʷ] ҳә
арҵ. в [v] в ль [ɮ] ль з [z] з жь [ʒ] жь жв [ʒʷ] жә зв [ʑʷ] ҙә ж [ʐ] ж гъь [ɣʲ] ӷь гъ [ɣ] ӷ гъв [ɣʷ] ӷә гъь [ʁʲ] ӷь гъ [ʁ] ӷ гъв [ʁʷ] ӷә гӀ [ʕ] ҩ гӀв [ʕʷ] ҩә
абр. ф [fʼ] ф' лӀь [ɬʼ] ԯ'
Аппроксимантқәа л [l] л й [j] и у [w] у
Аҵысҵысрантә р [r] р


  • Аиеҵәа: ашьхаруа диалект.
  • Аиеҵәа: ашәуа диалект.

Азгәаҭақәа[аредакциазура | Акод аредакциазура]

  1. Џьонуа В. Гь., Касланӡиа В. А., «Аурыс-аԥсуа жәар» (А-Мя) / Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа, Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет, ат. I, ад. 11, Аҟәа, 2016.
  2. Касланӡиа В. А. (аред. Џьонуа Б. Гь.), «Аԥсуа-аурыс жәар», Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа, Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет, Аҟәа, 2005