Достоевски, Фиодор Михаил-иԥа
| Достоевски, Фиодор Михаил-иԥа | |
|---|---|
| Фёдор Михайлович Достоевский | |
|
| |
| Аира |
жьҭаарамза 30иул. / абҵарамза 11, 1821 ш.грег. Мариинская больница для бедных |
| Аԥсра |
ажьырныҳәамза 28иул. / жәабранмза 9, 1881 ш.грег. Санкт-Петербург |
| Аԥсра зыхҟьаз | эпилепсияи эмфизема лёгких |
| Аԥсыжра аҭыԥ | Тихвинское кладбище |
| Апсевдоним | Д. |
| Аусура |
Аҭырџьман, романист, эссеист, новеллист, афилософ, биограф, ашәҟәыҩҩы, Апублицист, прозаик, киносценарист |
| Абызшәақәа | Аурыс бызшәа |
| Атәылауаҩра | Урыстәылатәи аимпериа |
| Алма-матер |
Военный институт (инженерно-технический), Николаевское инженерное училище |
| Magnum opus |
Записки из подполья, Записки из Мёртвого дома, Игрок, Бедные люди, Братья Карамазовы, Идиот, Бесы, Преступление и наказание, Двойник |
| Ахаҵа/Аԥҳәыс |
Мария Дмитриевна Достоевская (1857 ш. инаркны), Анна Григорьевна Достоевская (1867 ш. инаркны) |
| Ахәыҷқәа |
Любовь Фёдоровна Достоевская, Фёдор Фёдорович Достоевский |
|
Инырит
| |
| Анаԥынҵамҭа |
|
Фиодор Михаил-иԥа Достоевски (аур. Фёдор Михайлович Достоевский; жьҭаарамза 30 (абҵарамза 11), 1821 ш., Москва — ажьырныҳәамза 28 (жәабранмза 9), 1881 ш. Ажьырныҳәа 28, 1881, Санкт-Петербург) — аурыс ашәҟәыҩҩы, афилософ.
Абиографиа
[аредакциазура | акод аредакциазура]Достоевски адунеизегьтәи алитератураҿы иналукааша ашәҟәыҩҩцәа дыруаӡәкуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Зегь раԥхьа иргыланы, уи ироманқәа «Ацәгьауреи ахьырхәреи» (1866) «Аишьцәа Карамазааи» (1880) рыбзоурала XX ашәышықәсазы афилософиатә хәыцра, ҷыдала, аԥсихоонализи аекзистенциализми аҿиараҿы крызҵазкуа акакәхеит. Уи адагьы, Достоевски илитературатә хаҿсахьа ӷәӷәақәа анырра дуӡӡа рырҭеит Франц Кафка еиԥш иҟаз уи аамҭазтәи ашәҟәыҩҩцәа. Кроме того, сильные Иуадаҩыз ашәҟәыҩҩы иԥсҭазаара цәаныррала, доуҳала игәҽыз, адоуҳаи ацәеижьи ахаанаахыс ирыбжьоу ақьырсиантә еимакы зныԥшуа, ифырхацәа бзиабарала раарԥшра илнаршеит. Достоевски Москва абжьаратәи акласс иаҵанакуаз аҭаацәараҿы далҵит изҳауан. Иҳақьымыз иаб, тиранын, иан ԥҳәыс татан, анцәа дхалҵон, лыԥсҭазаара далҵит Достоевски 16 шықәса ихыҵаанӡа.
Аҷкәын қәыԥш аҩны имаз аҭагылазаашьа бааԥс далацәцарц азы ашәҟәыԥхьара бзиа ибаны ихҭаикит. Ҷыдала игәаԥхон Гогольи, Гофмани Бальзаки рырҿиамҭақәа.
Достоевски иаб игәаԥхарала анџьныр ус иҵон Санкт-Петербург. Ҽнак, ахәыҷқәа ашкол аҿы ианыҟаз иаб имаҵуҩцәа дыршьит иаҳтынраҿы. Достоевски, шамахамзар, игәалашәаӡомызт, иаб дшыршьыз атәы. Зигмунд Фреид ароманист имаз аепилепсиа гәынхәҵысҭала иаб иԥсра дахьазхәыцуаз ихы иавибоз иахылҵуазар ҟалоит ҳәа игәы иаанагон.
Акритикцәа разхаҵарала «Ацәгьареи ахьырхәреи» – шедевруп, ари ароман аҿы Достоевскии ишьҭихуеит ахьырхәра апроблема уи ауаҩы гәаҟрыла ихихыр шауа. Алитературатә критикцәа ароманист инарҵауланы ҩныҵҟала ауаҩы иҭҵаара дашьҭан, ауаҩытәҩса ицәанырра ахкқәа зегьы раарԥшразы – илаҟәӡоу аҭахрақәа инадыркны иҳараку адоуҳатә цәаныррақәа рҟынӡа. Раԥхьа инаргыланы, иара дазҿлымҳан ауаҩытәҩса ахаанаахыс дзышьҭоу – Анцәеи ихи реилкаара.
Достоевскии аҵыхәтәантәи ироманқәа ируакхеит ҭаацәарак рытрагедиа аазырԥшуа «Аишьцәа Карамазаваа» 1880 ш. Ароман аҿы ԥшьҩык аԥацәа руаӡәык иаб дишьуеит.
1881 шықәса азы «Аишьцәа Карамазоваа» ароман даналга анаҩс мызқәак рнаҩс иԥсҭазаара далҵит, иара иҩны Санкт-Петербург.
Алитература
[аредакциазура | акод аредакциазура]| Авикимедиаҿ еизгоуп абри атема иазку афаилқәа: Фиодор Достоевски |