Шьаҟрыл, Платон Семион-иԥа

Платон Семион-иԥа Шьаҟрыл
Платон Семион-иԥа Шьаҟрыл
	Платон Семенович Шакрыл
	; Платон Семион-иԥа Шьаҟрыл
Аира	абҵарамза 14, 1892 ш. ; Аԥсны, Аҟәатәи аокруг Гәдоуҭатәи аучастка (иахьатәи Гәдоуҭа араион) Лыхны ақыҭа
Аԥсра	хәажәкырамза 1, 1959 ш.
Аусура	аԥсуа рккаҩы, арҵаҩы, ашәҟәыҩҩы, адраматург, аиҭагаҩ

Платон Семион-иԥа Шьаҟрыл (аур. Платон Семенович Шакрыл; абҵарамза 14, 1892 ш., Аԥсны, Аҟәатәи аокруг Гәдоуҭатәи аучастка (иахьатәи Гәдоуҭа араион) Лыхны ақыҭа – хәажәкырамза 1, 1959 ш.) – аԥсуа рккаҩы, арҵаҩы, ашәҟәыҩҩы, адраматург, аиҭагаҩ. Дыҩуан аԥсышәала.

Абиографиа

Ф. Х. Ешба иҟны Лыхнытәи алагарҭатә школ дҭан, ашьҭахь аҵара иҵон Аҟәатәи ашьхаруаа ршкол аҟны. 1908 ш. дҭалеит Гори иҟаз Аахыҵ-кавказтәи арҵаҩратә семинариа, дагьалгеит 1912 шықәсазы.

1912 ш. инаркны напхгара аиҭон Џьырхәатәи класск ала ишьақәгылаз аҵараиурҭа, ашьҭахь уи ҩ-класскны иҟалеит. 1916-1921 шш. раан аус иуан Очамчыратәи иреиҳау алагарҭатә школ аҟны. Арҭ ашколқәа рҟны П. Шьаҟрыл ашколтә программа аҳәаа дынҭыҵны ахәыҷқәа аԥсуа бызшәа дирҵон. Ақырҭуа меншевикцәа Аԥсны имҩаԥыргоз амилаҭеилыхратә политика даҿагылон.

П. Шьаҟрыл аԥсуа театр аԥҵара ахыҵхырҭаҿы дгылан. 1917 ш. Очамчыратәи арҵаҩцәа рыцхыраарала ара еиҿикаауеит аԥсуа хори адраматә кружоки. Урҭ русура иалахәын Ада Гвалиа, Иван Аџьынџьал, Григори Курцикиӡе, Платон Ԥанцулаиа уҳәа егьырҭгьы. Акружок арепертуар иалан аԥсуа жәлар рашәақәа, иара убас П. Шьаҟрыл ихаҭа иаԥиҵаз апиеса «Алашьцарахьтә алашарахь». Автор иажәақәа рыла, апиеса иҩит 1912 ш. (шәахә.: «Алашара».1958. №4, Ад. 41). Ашәҟәыҩҩы иажәақәа шьаҭас иҟауҵозар, «Алашьцарахьтә алашарахь» амилаҭтә литератураҿы раԥхьатәи драматә ҩымҭоуп. Апиеса аҟны автор даҿагылоит ажәлар ҭынч рынхара иаԥырхагаз аӷьычреи ашьоуреи. 1918 ш. ақыҭақәа рҟнытә Очамчыра еизеит аӡәырҩы, аспектакль иахәаԥшыртә, аха аменшевикцәа – апровокаторцәа актиорцәа руаӡәк дыршьит, аспектакльгьы ддырбартә изыҟамлеит. Ара П. Шьаҟрыл еиҿкааны иман ихаҭа напхгара ззиуаз алитературатә кружок. Арҵагатә программақәа, аметодикатә цхыраагӡақәа еиқәиршәон.

П. Шьаҟрыл раԥхьатәи аԥсуа газеҭ «Аԥсны» авторцәа дреиуан. Ара икьыԥхьын иажәабжь «Абз зҿоу амазара итәитәуеит» (1919. №4), астатиақәа «Кәыдрытәи аучасткаҿы ианаамҭаз адгьыл азы аҟәша рзаамыртит (1919, №7), «Аԥшҩы» (1919. №17).

Авторс дрымоуп иара убас ажәеинраалақәеи ажәабжьқәеи: «Апап Симон», «Аламыс», «Мкыд», «Агәалашәара» уҳәа егьырҭгьы. Урҭ рахьтә апиеса «Алашьцарахьтә алашарахь» анылеит ажурнал «Алашара». 1956. №5, 1958. №4. 1976 ш. Аҟәа иҭыжьын иажәеинраалқәеи ипиесеи еидызкыло ашәҟәы «Алашьцарахьтә алашарахь».

П. Шьаҟрыл дырдыруеит еиҭагаҩк иаҳасабалагьы. Уи аԥсшәахь еиҭеигеит Н. В. Гоголь – «Аԥҳәысҳәара», «Аԥсы хьшәашәақәа», А. П. Чехов – «Каштанка», А. М. Горки – «Ахәыҷра» уҳәа егьырҭгьы.

Абиблиографиа

аԥсышәала: «Алашьцарахьтә алашарахь». Ажәабжьқәеи апиесеи. Аҟәа, 1976.

Азхьарԥшқәа