Лашәриа, Мушьни Таниа-иԥа

Авикипедиа, аенциклопедиа хту
Перейти к навигации Перейти к поиску

Мушьни Таниа-иԥа Лашәриа (ажьырныҳәамза 16 1938 ш., Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

Абиографиа[ариашамҭа | править код]

Диит 1938 шықәса ажьырныҳәамза 16 рзы Очамчыра араион Кәтол ақыҭа. Абраҟатәи аа-шықәсатәи ихарҭәаам абжьаратә школ даналга, 1953 - 1957 шықәсқәа рзы аҵара иҵон Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә училишьче аҿы. Уи аныхиркәша, 1957 - 1960 шықәсқәа рзы иҵара наигӡоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт аҿы. дрылгоит х-курск.

1960 шықәсазы Мушьни Лашәриа дҭалоит А.М.Горрки ихьӡ зху Москватәи алитературатә институт, далгоит 1965 шықәсазы.

1965 - 1967 шықәсқәа рзы аус иуеит агазет «Аԥсны ҟаԥшь» аредакциаҿ, литературатә усзуҩыс. 1967 - 1970 шықәсқәа рзы - ажурнал «Алашара» аредакиаҿ - апоезиси, акритикеи, апублицистикеи рыҟәша деиҳабул.

1970 - 1974 шықәсқәа Мушьни Лашәриа аҵара иҵоит А.М.Горки ихьӡ зху Москватәи Адунеитә литература аинститут аспирантураҿ. Абри ашьҭахь ԥыҭраамҭак аус иуан Д.И.Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуа бызшәеи, алитературеи, аҭоурыҳи рииститут аҿы, наукатә усзуҿыс.

1974 - 1978 шықәсқәа рзы ашәҟәҭыжьырҭа «Алашара» даредактор хадоуп.

1979 - 1986 шықәсқәа рзы Мушьни Лашәриа Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла аусбарҭа даҳантәаҩуп.

1978 шықәса инаркны аус иуеит Ареепублика Аԥены Анаукақәа Ракадемиа иатәу Д.И.Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт наукатә усзуҩы еиҳабыс, 1988 шықәса раахыс - Алитература аҟәша аиҳабыс.

  • Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Рассоциациа дапрезидеитуп.
  • Аԥсны аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа дакадемикуп.
  • Афилологиатә нукақәа дыркандииатуп.
  • Иаҭәашьоуп Шоҭа Русҭавели ихьӡ зху апремиа (апоема «Абжьас-цәа зшәу» аԥсшәахь аиҭагаразы)
  • Иаҭәашьоуп Д.И.Гәлиа ихьӡ зху Аԥсны аҳәынҭҟарратә премиа («Аԥсуа поезиа антологиа» аиқәыршәаразы)
  • Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1955 шықәсазы.

Абиблиографиа[ариашамҭа | править код]

  • Игарҵыз ажәа. Аҟәа, 1963 шықәса.
  • Агәыӷрақәа. Аҟәа, 1965 шықәса.
  • Абырфын ҩны. Аҟәа, 1967 шықәса.
  • Аӡы аҳра. Аҟәа, 1970 шықәса.
  • Арҩашқәа рышьыжь. Аҟәа, 1973 шықәса.
  • Ажәлаҟьаҩ. Аҟәа, 1976 шықәса.
  • Ахьтәы-уасцәа. Аҟәа, 1981 шықәса.
  • Иалкаау. Аҟәа, 1987 шықәса.

Иеиҭагақә[ариашамҭа | править код]

  • Михаил Лермонтов. Мцири. Апоема. Ажурнал «Алашара», 1964; 5 (хаз шәҟәны - 1967 шықәсазы).
  • Александр Пушкин. Евгени Онегин. Иажәеинраалоу ароман. Актәи ахы. Ажурнал «Алашара», 1963; 3 (хаз шәҟәны актәи атыжьра - 1969 шықәсазы, аҩбатәи - 1979 шықәсазы).
  • Шоҭа Русҭавели. Абжьас-цәа зшәу. апоема. Ацыԥҵәаха. Ажурнал «Алашара», 1972; 10/хаз шәҟәны - 1978 шықәса/.
  • Џьорџь Баирон. Шилонтәи атҟәа. Апоема. Ажурнал «Алашара», 1976; 5 /хаз шәҟәны - 1978 шықәсазы/.
  • Михаил Лермонтов. Аԥсыҳарам. Апоема. Ажурнал «Алашара», 1984; 6 /аизга «Абиԥарақәа рашәаҿ»/.
  • Абиԥарақәа рашәа. Аиҭагақәа реизга. Аҟәа, 1984 шықәса.
  • Генри Лонгфелло. Гаиавата изы ашәа. Апоема. Ацыԥҵәахақәа.

Ажурнал «Алашара», 1988; 8, 9, 10 /апоема нагзаны сиҭагоуп, хаз шәҟәны иҭыжьым/.

  • Шандор Петефи /Петиофи/. Иалкаау. Иеитаргеит Б. Шьынқәба,

Мушьни Лашәриа. Аҟәа, 1995 шықәса.

  • Арабтә классикатә лирикахьтә. Агазет «Аԥсны», цәыббрамза 21, 1995 шықәса.
  • Ауасиаҭ ҿыц. 2004 шықәса.

Алитература[ариашамҭа | править код]

  • Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, «Аԥсуа поезиа антологиа XX ашәышықәса», Аҟәа-Москва, 2009, ад. 924-925