Европатәи Аидгыла

Авикипедиа, аенциклопедиа хту
Перейти к навигации Перейти к поиску
Европатәи Аидгыла бираҟ
Европатәи Аидгыла, 2014
Enlargement of the European Union 77.gif
European Commission

Европатәи АидгылаЕвропатәи атәылақәа 25 еидызкыло, аиҳабырабжьаратә имилаҭтәым еиҿкаароуп, урҭ Аидгыла иалахәу атәылақәа ҳәа рыхьӡуп. Европатәи аидгыла 1992 шықәсазы иаԥҵан Европатәи аидгылазы Маастрихттәи аиқәшаҳаҭрала. Убас шакәугьы, ари аидгыла угәалазыршәо а3ыдара6ъа ыҟан уаанӡатәи аизыҟазаашьақәа рыҟны, 1951 шықәса инаркны.

Еропатәи аидгыла аусура иаҵанакуеит аҳәынҭқарратә усзура аганқәа зегьы, агәабзиарахьчареи аекономикеи инадыркны адәныҟатәи аполитикеи атәылахьчареи рҟынӡа. Урҭ рыдагьы, Евроеидгыла аҟазаараҿы ихадараны иҟоуп иаку аџьырмыкьа аԥҵареи напхгараҭареи, уи иаҵанакуеит: аҳазалхратә еидгыла, 25 тәыла рыҟнытә 12 рыҟны иалагалоу иаку авалиута, иаку ақыҭанхамҩатә политика, иаку ахәаахәҭратә политикеи иаку аԥсыӡхьчаратә политикеи.

Евроеидгыла аусбарҭа хадақәаны иҟоуп Еврокомиссиа, Европатәи Аидгыла Ахеилак, Европатәи ахеилак, Европатәи аидгыла Аӡбара, Европатәи аԥхьаӡаратә палата, Европатәи амилаҭтә банки Европатәи Апарламенти.

Евроеидгыла арҭбаара атәы ҳҳәозар, еиҳа аҽарҭбааит лаҵарамза 1, 2004 шықәсазы, Евроеидгыла иҿыцу аҳәынҭқаррақәа 10 анацла.

Румыниеи Болгариеи Евроеидгыла иалалеит ажьырныҳәа 1, 2007 шықәсазы. Аԥхьаҟа Евроеидгыла иазҳар алшоит 30 ҳәынҭқарра рҟынӡа. Евроеидгыла аҽырҭбаара апроцесс зны-зынла евроинтеграциа азырҳәоит.

Евроеидгыла алаларазы аҳәынҭқарра аекономикатәи аполитикатәи дҵақәак нанагӡароуп. Насгьы Евроеидгыла аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, Евроеидгыла иалахәу зегьы ари алалара иазыразхароуп.

Евроеидгыла иахьа 28 ҳәынҭқарра алоуп, ауааԥсыра 500 миллион рҟынӡа ҟалоит инықәырԥшшәа. 2012 шықәсазы Европатәи аидгыла аҭынчра иазку Нобель ипремиа анашьоуп.

Алахәылақәа[ариашамҭа | править код]

ЕА-27
Аԥсуа ахьӡ Аоригиналтә ахьӡ ISO 3166-1
Австриа Österreich AT
Алмантәыла Deutschland DE
Бырзентәыла Ελλάδα GR
Бельгиа België / Belgique / Belgien BE
Былгариа България BG
Даниа Danmark DK
Естониа Eesti EE
Еспаниа España ES
Хорватиа Hrvatska HR
Ирландиа Éire / Ireland IE
Италиа Italia IT
Кьыпр Κύπρος / Kıbrıs CY
Латвиа Latvija LV
Литва Lietuva LT
Лиуксенбург Lëtzebuerg / Luxemburg / Luxembourg LU
Мадиартәыла Magyarország HU
Мальта Malta MT
Недерландаа Nederland NL
Полша Polska PL
Португалиа Portugal PT
Румыниа România RO
Словакиа Slovensko SK
Словениа Slovenija SI
Суоми Suomi / Finland FI
Франциа France FR
Чехиа Česká republika CZ
Швециа Sverige SE
Акандидатқәа
Аҩадатәи Македониа Република Македонија MK
Ҭырқтәыла Türkiye TR
Исландиа Ísland IS
Чернигориа Crna Gora ME

Алитература[ариашамҭа | править код]

Абара[ариашамҭа | править код]