Ебжьноу, Руфбеи Иуан-иԥа
| Руфбеи Иуан-иԥа Ебжьноу | |
|---|---|
| Руфбей Иванович Эбжноу | |
|
Руфбеи Иуан-иԥа Ебжьноу | |
| Аира |
хәажәкырамза 8, 1946 ш. Џьырхәа ақыҭа, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР, СССР |
| Аԥсра |
нанҳәамза 13, 2016 ш. Аҟәа ақалақь, Аԥсны |
| Аусура | Алитературатә критик, аиҭагаҩ, ауаажәларратә усзуҩы |
Руфбеи Иуан-иԥа Ебжьноу (аур. Руфбей Иванович Эбжноу; хәажәкырамза 8, 1946 ш. Џьырхәа ақыҭа – нанҳәамза 13, 2016 ш., Аҟәа ақалақь) — аԥсуа литературатә критик, аиҭагаҩ, ауаажәларратә усзуҩы. СССР-и Аԥсни рышәҟәыҩҩцәа Реидгылақәеи Урыстәыла ашәҟәыҩҩцәа Реидгылеи рлахәыла (1999). Ианашьоуп «Ахьӡ-Аԥша» аорден ахԥатәи аҩаӡара (2016). Дыҩуан аԥсышәала.
Абиографиа
[аредакциазура | акод аредакциазура]А. М. Горки ихьӡ зху Москватәи Алитератруратә институт далгеит (1973). 1973 ш. инаркны С. И. Ҷанба ихьӡ зху Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр алитературатә хәҭа деиҳабын. 1975 ш. нахыс Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла алитературатә консультантс дыҟан, аамҭакала алекциақәа дрыԥхьон А. М. Горки ихьӡ зхыз Аҟатәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә институт аҟны. Аамҭақәак рзы ажурнал «Алашара» алитературатә критика аҟәша деиҳабын, Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла асахьаркыратә литература аларҵәара абиуро адиректорс дыҟан. Аԥсуа жәлар рмилаҭ-хақәиҭратә қәԥара далахәын. Аԥсны жәлар рфорум «Аидгылара» аԥҵара аԥшьгаҩцәа дреиуан. 1991 ш. Аԥсны жәлар рфорум ахантәаҩы инапынҵақәа наигӡон.
Р. Ебжьноу аԥсуа поезиа, иара убас Н. Ҳашыг, Р. Смыр уҳәа рырҿиамҭқәа ирзикыз истатиақәа рнылон: ажурнал «Алашара», агазеҭ «Аԥсны ҟаԥшь», аизгақәа: урҭ иреиуоуп: «Ажәақәа ажәаны мацара иаанымхарц» («Алашара». 1977, №9, «Агәаҟреи аҭакԥхықәреи» («Алашара». 1984, №10), «Аԥышәара амҩала». («Алашра». 1985, №12), «Агәы аҟнытә иаауа ашәа» («Алашара. 1986. №9) уҳәа егьырҭгьы.
1979 ш. Аҟәа аԥсышәала иҭыжьын илитература-критикатә статиақәа реизга «Иҭынчым аҭынчра». Уи иагәылалеит Б. Шьынқәба, А. Џьонуа, А. Аџьынџьал, Н. Ҳашыг, Н. Ҭарба, М. Миқаиа, Т. Аџьба, Н. Кәыҵниа, А. Возба рырҿиаҭақәа ирызкны.
Р. Ебжьноу дырдыруеит еиҭагаҩнгьы. Аԥсшәахь еиҭеигеит аурыс, абаза, ақырҭуа бызшәақәа рҟнытә арҿиамҭақәа жәпакы. (Б. Ҭҳаиҵыкә иажәабжь кьаҿқәа, К. Џьгәаҭан ироман «Маридаҭ» ацыԥҵәаха уҳәа). 1988 ш. иҭыҵит иеиҭагамҭақәа реизга «Ахаҿқәа». Ашәҟәы иагәылалеит апиесақәа: Ж. Шехаде – «Брисбентәи аемигрант», Ҭ. Ҷилаӡе – «Акриса ҿа лзы ароль», Е. Раннет – «Ацәгьауратә танго» уҳәа егьырҭгьы.