Перейти к содержанию

Амбедкар, Бхимрао Рамжи

Аматериал Авикипедиа аҟынтә - зхы иақәиҭу аенциклопедиа
Амбедкар, Бхимрао Рамжи
भीमराव रामजी आंबेडकर
Bhimrao Ramji Ambedkar
भीमराव रामजी आंबेडकर

Аполитикатә партиа
Алахәылара Федерация зарегистрированных каст (1942 ш.–1956 ш.)
Независимая трудовая партия (1936 ш.–1942 ш.)
Republican Party of India (1956 ш. инаркны)

Ахатәы хьӡы Bhīvā Rāmjī Sakpāḷи भीवा रामजी सकपाळ
Аира мшаԥымза 14, 1891 ш.
Bhim Janmabhoomi
Аԥсра ԥхынҷкәынмза 6, 1956 ш.
Dr. Ambedkar National Memorial
Аԥсра зыхҟьаз болезнь
Аԥсыжра аҭыԥ Чайтябхумии Мумбаи
Атәылауаҩра Британская Индия,
Индиа,
Индийский Союз
Абызшәақәа Англыз бызшәа,
анемец бызшәа,
пали,
Асанскрит бызшәа,
бенгальский язык,
гуджарати,
каннада,
Аџьам бызшәа,
Афранцыз бызшәа,
маратхи,
урду
Ахаҵа/Аԥҳәыс Рамабай Амбедкар (1906 ш.–1935 ш.),
Савита Амбедкар (1948 ш.–1956 ш.)
Ани аби Bhimabai Ramji Sakpal,
Рамджи Малоджи Сакпал
Ахәыҷқәа Яшвант Амбедкар
Ауацәа Meera Ambedkar (сноха)
Пракаш Амбедкар (внук)
Bhimrao Yashwant Ambedkar (внук)
Anandraj Ambedkar (внук)
Sujat Ambedkar (правнук)
Rajratna Ambedkar
Анхарҭа Индиа (1891 ш.–1956 ш.), Еиду Америкатәи Аштатқәа (1913 ш.–1916 ш.), Лондон (1916 ш.–1917 ш.)и Лондон (1920 ш.–1922 ш.)
Алма-матер Колумбийский университет,
Лондонская школа экономики и политических наук,
Элфинстонский колледж
Аусура экономист,
аполитик,
constitutionalist,
барристер,
юрист,
социолог,
антрополог,
педагог,
ашәҟәыҩҩы,
афилософ,
социальный реформатор,
ажурналист,
революционер,
профессор,
политолог,
эрудит,
оратор,
борец за свободу,
аҭоурыхдырҩы,
редактор газет,
защитник гражданских прав,
гуманист,
правозащитник,
теоретик педагогики,
духовный лидер,
антивоенный активист,
автобиограф,
политический публицист,
богослов,
художник,
борец за права женщин,
библиограф,
эссеист
Адин буддизм
Анашьамҭақәа Бхарат Ратна
почётный доктор Колумбийского университета
The Greatest Indian
почётный доктор Османского университета
Анаԥынҵамҭа

Д-р Бхимрао Рамжи Амбедкар (англ. Bhimrao Ramji Ambedkar, амар. भीमराव रामजी आंबेडकर; мшаԥымза 141891 ш. – ԥхынҷкәынмза 61956 ш.) — Ҳиндтәыла конституциа асасны еиқәыршәаҩы, қанундыр, аекономист, асоциал-рформатор, иара убас сиёсатә деятел иакәын. Ҳиндтәыла аҿы кастатә дискриминациа, «недотрогаемость» ҳәа атрадициа, асоциал инаравенство рҿагылан, иара иԥсҭазаара зегьы рыҿагыланы дықәԥон. Азиндара ашьҭахь, уи Ҳиндтәыла раԥхьатәи қанунминистр иакәын.[1][2][3]

Амбедкар дииит Мһоу (Mhow), уажәатәи Мадхья-Прадеш, 1891 шықәса мшаԥымза 14 рзы. Уи «Махар» ҳәа изышьҭаз, кастатә дискриминациа зыдкылаз ауаажәларра аҟынтә дҩагылан. Иабагьы армияҿы амаҵуҩ иакәын, уи иҵарагәҵара Амбедкар иԥсҭазаараҿы важны роль наигӡон.[4]

Амбедкар Ҳиндтәыла, Англиа (London School of Economics) и Америкатәи Штатқәа (Columbia University) рҿы аҵара иҵеит. Уи аекономика, қанун, политика, социология рганахьала аҵара ду иоуит.[5]

Уи далгылан далитқәеи, трудящих людьми, кастатә дискриминациа зцәаӷәахҵаз ауаа рзинқәа рзащитарада. Амбедкар «Equality», «Liberty» и «Fraternity» — демократиатә принципқәа рзы қәԥон. 1956 шықәсазы уи буддизм ахь диҿакын, иаци иақәшәаз миллионы ҳинд кастатә угнетённые ауаа.[6]

Амбедкар иидеиақәа уажәгьы Ҳиндтәыла асоциал, сиёсатә ҳаҿкыраҿы абас еиԥшҵәҟьа важны роль нарыгӡоит. Уи Ҳиндтәылаҿы адалит аҵысрақәа ридеиолог иакын, убасгьы буддизм асоциал равенство философиа еиԥш иҿыц формала иӡырган.[7]

Доктор Амбедкар «Ажәытә Ҳиндтәыла» аиҿкааҩ, ма «Ҳинд Республика» ашилпкар ҳәагьы ирыԥхьаӡоит. Ҳинд иаажәларратә ҳаёт аҟны иара инагӡытә хиоуит. Махатма Ганди ианышәалак, Ҳиндтәылаҿы зегь иреиҳаӡоу шәхысрала Амбедкар дыԥхьаӡоит. Иара 125 фут ҳәынҭқарра иҟоу икеи пҭал идыргыланы ишьақәыргылоуп.[8][9]

  1. "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2025-04-14 ахь. Ириашоу 2026-01-02 шықәсазы.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  2. https://www.sci.gov.in/centenary-of-dr-b-r-ambedkars-enrolment-as-an-advocate/
  3. https://www.britannica.com/biography/Bhimrao-Ramji-Ambedkar
  4. "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2025-04-14 ахь. Ириашоу 2026-01-02 шықәсазы.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  5. "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2025-04-14 ахь. Ириашоу 2026-01-02 шықәсазы.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  6. https://www.sci.gov.in/centenary-of-dr-b-r-ambedkars-enrolment-as-an-advocate/
  7. "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2025-04-14 ахь. Ириашоу 2026-01-02 шықәсазы.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  8. "Archive copy". Архивтәра аоригиналзы шықәсазы 2025-04-14 ахь. Ириашоу 2026-01-02 шықәсазы.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  9. https://www.britannica.com/biography/Bhimrao-Ramji-Ambedkar