Перейти к содержанию

Алахәыла:Mr. Ibrahem/Лаим ичымазара

Аматериал Авикипедиа аҟынтә - зхы иақәиҭу аенциклопедиа

Ашаблон:Infobox medical condition Лаимтәи ачымазара, Лаимтәи аборрелиоз ҳәагьы изышьҭоу, Боррелиа ҳәа изышьҭоу абактериа иахылҿиаауа злаҵәо чмазароуп . Еиҳарак еицырдыруа аинфекциа адырга ацәаҿы аҟаԥшьра еизҳауеит, аритема мигранс ҳәа иԥхьаӡоуп, уи ахәаҷа-маҷа ахьцәырҵыз аҭыԥ аҿы иааԥшуеит, уи аныҟала ашьҭахь чмазарак анҵлак ашьҭахь.[1] Ачымазара абжьааԥны ацәа ԥырҵӡом, хьаагьы амаӡам.[1] Иааизакны 70-80% ауаа рҿы ацәаԥҽра ҟалоит.[1] Егьырҭ раԥхьатәи аҷыдарақәа рахь иаҵанакуеит ашоура, ахыхьаа, ааԥсара, насгьы ахәырпыжәқәа рычра . Абжьааԥны уи аамҭазы иӡбахоит.[2] Ихәышәтәымзар, шьоукы ԥыҭрак ашьҭахь рҿы ганк ма ҩганкгьы рныҟәара рылымшо иҟалар ауеит, рыхәҭақәа рыхьуеит, рыбӷа ӷәӷәаны рхы рхьуеит, мамзаргьы ргәы еиҵасуеит, уҳәа убас иҵегьы.[1] Мызқәак, мамзаргьы шықәсқәак рышьҭахь, зныкымкәа аҟәаҟәа ахьааи ашәра ҟалар алшоит.[1][2] Зны-зынла ауаа рнапқәеи ршьапқәеи рҿы ахьаа ӷәӷәа рызцәырҵуеит.[1] Иақәнагоу ахәышәтәра шрымоугьы, ауаа рҟынтә 10-20% рҟынӡа рыхәҭақәа рхьаа, агәынкылара ауадаҩрақәа, насгьы бжьымшы раҟара ааԥсара рызцәырҵуеит.[3]

Лаим ачымазара ауаҩы ииасуеит Ixodes ҳәа изышьҭоу аҵәаҵлақәа рыцҳарақәа рыла. Америкатәи Аидгылаҿы, агәҭынчымра зҵоу ахәаҷа-маҷа еиҳарак Ixodes scapularis хкы иаҵанакуеит, насгьы абактериа алаҵәара аламҭалазы 36 сааҭ раҟара рыҽрыдҳәалатәуп.[4] Европаҿы, Ixodes ricinus хкы змоу ахәаҷа-маҷа абактериақәа еиҳа ирласны рыларҵәара рылшоит.[4] Аҩадатәи Америка абактериақәа Боррелиа бургдорферии Боррелиа маионии Лаим ичымазара рызцәырыргоит.[5][6] Европеи Азиеи ачымазара рхы иадырхәоит Borrelia afzelii, Borrelia garinii . Ачымазара ауаа рыбжьара, егьырҭ аԥстәқәа рыла, мамзаргьы ачыс ала еиҭаҵуам.[7] Адиагноз шьаҭас иамоуп асимптомқәа реилаҵара, ахәаҷа-маҷа рҿагылара аҭоурых, иҟалап ашьаҿы иалкаау антитела рыԥшаара. Ашьа аҭҵаарақәа лассы-лассы негативуп ачымазара раԥхьатәи астадиақәа рҿы.[5] Хаз-хазы аҵәаӷәақәа ргәаҭара еиҳарак ихәарҭам.

Аԥырҟәҟәаара иаҵанакуеит ахәаҷа-маҷа ацәҟьара аԥырҟәҟәааразы аџьабаа, иаҳҳәап, анапқәеи ашьапқәеи зҵәахуа амаҭәа ашәҵара, насгьы ДЕЕТ шьаҭас измоу ахәаҷа-маҷа рыцәцаратә хәшәқәа рхархәара. Аҵәаӷәақәа рхыԥхьаӡара армаҷразы апестицидқәа рхархәарагьы алҵшәа аанагар алшоит.[5] Аҵәаӷәақәа рықәгара ҟалоит ақьаадқәа рыла. Иҭгаз аҵәаӷәа шьала иҭәызҭгьы, доксициклин зныктәи адоза ахархәара ҟалоит аинфекциа аҿиара аԥырҟәҟәааразы, аха зегьы еицырзеиԥшу ала ирыхәҭоуп, избан акәзар аинфекциа аҿиара маҷуп.[5] Аинфекциа аныҟалалак, антибиотикқәа ԥыҭрак хра злоу акоуп, урҭ рҟны иҟоуп доксициклин, амоксициллин, азитромицин, цефтриаксон, цефуроксим . Истандарту ахәышәтәра ҩба-хԥа бжак ицоит.[5] Аӡәырҩы ауаа ашоура рызцәырҵуеит, ацәеижьхәҭақәеи аҟәаҟәақәеи рхьаа рызцәырҵуеит, урҭ мышкы-ҩымш ирылагӡаны иҟалар алшоит.[5] Иааиԥмырҟьаӡакәа асимптомқәа зныԥшуа рзы, антибиотиктә терапии аамҭа рацәала ихәарҭам ҳәа иԥшааӡам.[5]

Лаим ичымазара Аҩадатәи ахәҭак аҿы еиҳарак ирылаҵәоу чмазароуп. Иҟоуп агәаанагарақәа, Америка Еиду Аштатқәа рҿы шықәсык ахь 300,000 уаҩы, Европаҿы 65,000 уаҩы ирныруеит. Аинфекциақәа еиҳарак иуԥылоит аԥхынреи аԥхынра алагамҭеи рзы.[5] Лаим ачымазара раԥхьаӡа акәны 1975 ашықәс азы Коннектикут ашҭа Олд Лаим ақалақь аҿы иҷыдоу чымазараны иԥшаан.[8] Раԥхьаӡа уи аҿар рреуматоидтә артрит ҳәа иԥхьаӡан. Уи иалахәыз абактериа раԥхьаӡа акәны 1981 азы Уилли Бургдорфер далацәажәеит. Ахәышәтәра ашьҭахьтәи ахәышәтәышьа змам асимптомқәа ибзианы иарбоуп, урҭ "ахәышәтәра ашьҭахьтәи Лаим ичымазара асиндром" (ПТЛДС) ҳәа иԥхьаӡоуп.[9] PTLDS еиԥшым хронический Лаим ичымазара ; ари ажәа аҭҵаарадырратә еилазаара уаҳа иадгылом, еиуеиԥшым агәыԥқәа еиуеиԥшым амҩақәа рыла рхы иадырхәоит. Агәабзиарахьчаратә усзуҩцәа шьоукы ирҳәоит PTLDS зыхҟьо еиқәымтәо аинфекциа ауп ҳәа, аха уи иашам ҳәа агәра ргоит, избан акәзар стандарттә хәышәтәышьа ашьҭахь еиқәымтәо аинфекциа азы шьақәырӷәӷәарак ыҟам.[10] Лаим ичымазара азы авакцина Америка 1998-2002 шықәсқәа рыбжьара иҭирҭоуп, аха аҭира ахьмаҷыз иахҟьаны аџьармыкьа аҟынтәи иқәгахеит.[5][11][12] Авакцина ҿыцқәа раԥҵаразы аҭҵаарақәа мҩаԥысуеит.[5]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок CDC2013S не указан текст
  2. 2,0 2,1 Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок Kumar2020 не указан текст
  3. Aucott JN (June 2015). "Posttreatment Lyme disease syndrome". Infectious Disease Clinics of North America. 29 (2): 309–323. doi:10.1016/j.idc.2015.02.012. PMID 25999226.
  4. 4,0 4,1 Steere, AC; Strle, F; Wormser, GP; Hu, LT; Branda, JA; Hovius, JW; Li, X; Mead, PS (15 December 2016). "Lyme borreliosis". Nature Reviews. Disease Primers. 2: 16090. doi:10.1038/nrdp.2016.90. PMC 5539539. PMID 27976670.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок NEJM2014 не указан текст
  6. Pritt BS, Mead PS, Johnson DK, Neitzel DF, Respicio-Kingry LB, Davis JP, Schiffman E, Sloan LM, Schriefer ME, Replogle AJ, Paskewitz SM, Ray JA, Bjork J, Steward CR, Deedon A, Lee X, Kingry LC, Miller TK, Feist MA, Theel ES, Patel R, Irish CL, Petersen JM (May 2016). "Identification of a novel pathogenic Borrelia species causing Lyme borreliosis with unusually high spirochaetaemia: a descriptive study". The Lancet. Infectious Diseases. 16 (5): 556–564. doi:10.1016/S1473-3099(15)00464-8. PMC 4975683. PMID 26856777.
  7. Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок CDC2013T не указан текст
  8. Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок Car2007 не указан текст
  9. Ацитатаагара агха ыҟоуп: Неверный тег <ref>; для сносок CDC2017PT не указан текст
  10. Lantos PM (June 2015). "Chronic Lyme disease". Infectious Disease Clinics of North America. 29 (2): 325–40. doi:10.1016/j.idc.2015.02.006. PMC 4477530. PMID 25999227.
  11. "When a vaccine is safe". Nature. 439 (7076): 509. February 2006. Bibcode:2006Natur.439Q.509.. doi:10.1038/439509a. PMID 16452935.
  12. Aronowitz, Robert A (June 2016). "The Rise and Fall of the Lyme Disease Vaccines: A Cautionary Tale for Risk Interventions in American Medicine and Public Health". The Milbank Quarterly. 90 (2): 250–277. doi:10.1111/j.1468-0009.2012.00663.x. ISSN 0887-378X. PMC 3460208. PMID 22709388.